Theo đề xuất của Sở Quy hoạch Kiến trúc (Quy hoạch Kiến trúc) TP HCM, vị trí thương xá Tax hiện nay sẽ trở thành trung tâm thương mại quốc tế gồm 9.208 m2 với công năng: khách sạn, văn phòng, thương mại, dịch vụ. Chiều cao công trình là 40 tầng (tương ứng 152 m), chưa kể bốn tầng hầm dùng để chứa xe hơi và xe gắn máy.

Theo Tổng công ty Thương mại Sài Gòn, dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 150 triệu USD, dự kiến công trình triển khai đầu năm 2007 và đưa vào sử dụng năm 2010. Phần tầng hầm có sức chứa khoảng 2.100 xe hơi và xe gắn máy.

Cảnh quan khu vực thương xá Tax hiện nay. (Ảnh: Tuổi Trẻ)

Một chi tiết đáng lưu ý, UBND TP xác định dự án này không có chức năng nhà ở. Trong hướng dẫn của Sở Quy hoạch Kiến trúc cũng không đề cập đến vấn đề này. Tuy nhiên, trong sơ đồ hướng dẫn xây dựng khu vực (cũng của Sở Quy hoạch Kiến trúc) lại dành khu D (phía đường Tôn Thất Thiệp) để xây dựng căn hộ và trung tâm thương mại.

Phần diện tích này khá rộng với chiều cao 30 tầng (tương đương 108 m). Theo giải thích của một cán bộ Sở Quy hoạch Kiến trúc, dự án có dành một phần căn hộ để tái định cư cho các hộ dân ảnh hưởng bởi dự án. Song trên thực tế, chỉ có khoảng 15 hộ dân bị ảnh hưởng.

“Đây là công trình có chiều cao vừa phải. Khi hướng dẫn xây dựng công trình, chúng tôi đã nghiên cứu kỹ. Công trình cao 40 tầng nhưng có một khoảng lùi nhất định lệch về phía đường Lê Lợi nên không che khuất tầm nhìn của trụ sở UBND TP” - Phó giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc TP Hồ Quang Toàn cho biết như vậy.

Cũng theo ông Toàn, cách thiết kế ở khu vực trung tâm là “có thể chấp nhận”. Với hình thức xây dựng theo từng ô, có dành khoảng trống và lối đi, công trình cao tầng nhưng không có cảm giác bị ngộp.

Tuy nhiên, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu lại cho rằng việc xây dựng cao ốc 40 tầng tại thương xá Tax sẽ phá vỡ hết cảnh quan kiến trúc của khu vực trung tâm thành phố. Khi xây dựng trung tâm Sài Gòn, hòn ngọc Viễn Đông xưa, người Pháp đã quy hoạch rất tốt: từ UBND thành phố hiện nay nhìn ra, kiến trúc hai bên đường Nguyễn Huệ có chiều cao tương đương nhau và không che khuất tầm nhìn cũng như không chỏi với kiến trúc của tòa nhà trụ sở UBND TP.

"Cứ tưởng tượng hai bên con đường đang hài hòa như vậy, vừa đi qua vòng xoay Nguyễn Huệ - Lê Lợi là gặp ngay cao ốc 40 tầng cao ngất ngưởng thì rất chướng. Bài học này đã thấy rõ qua việc xây dựng khách sạn Caravelle, đi dọc theo đường Đồng Khởi, qua Continental ta có cảm giác như tòa nhà Caravelle đổ sập xuống Nhà hát thành phố. Chúng ta không thể cản trở việc phát triển thành phố, sửa sang nâng cấp các công trình cũ nát nhưng vẫn phải giữ được linh hồn của nét kiến trúc cổ, đặc trưng truyền thống của Sài Gòn xưa. Muốn vậy thì đừng nên mang thêm xi măng, đất cát hay chợ búa vào khu trung tâm này nữa” - ông Nguyễn Đình Đầu nhấn mạnh.

Tương tự như ý kiến của ông Nguyễn Đình Đầu, kiến trúc sư Lưu Trọng Hải cũng nói: “Theo tôi, kiến trúc công trình cũng là nội dung quan trọng cần chú ý. Làm sao để tương xứng, hài hòa với khách sạn Rex cả về kiến trúc lẫn chiều cao”.

Lo cho hạ tầng

Viện trưởng Viện Kinh tế TP Trần Du Lịch nói rằng khu trung tâm có rất nhiều công trình cổ, kiến trúc lâu năm như trụ sở UBND TP, Nhà hát TP, chợ Bến Thành, các trụ sở ngân hàng… Vì vậy, cần có quy hoạch đồng bộ cho toàn khu vực này và việc quy hoạch kiến trúc phải mang tính lịch sử.

“Tôi lo nhất là hiện nay hạ tầng khu trung tâm sẽ không chịu nổi nếu mật độ xây dựng bị “nén” rất cao. Trong khi đó, xu hướng tất yếu là phát triển hướng xa khu trung tâm. Đằng này ta làm ngược lại” - ông Lịch nói.

Cùng quan điểm này, nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Đầu nhấn mạnh nếu xây trung tâm thương mại, tổ chức buôn bán, hoạt động siêu thị hiện đại tại đây thì lượng người đổ về khu trung tâm còn đông đúc hơn, lúc đó sẽ xảy ra kẹt xe hằng ngày. Ở khu trung tâm thành phố hiện nay, chỉ nên đầu tư xây dựng những trụ sở cơ quan mang tính trí thức, nghiên cứu, văn hóa như ngân hàng, văn phòng đại diện…